Het ware verhaal, opgetekend uit de mond van een Midden Oosten trucker van het eerste uur Han Kilian. Natuurlijk kan geen mens bewijzen dat er niet al tientallen voor hem die kant op waren geweest, maar zeker is dat hij behoorde bij de eerste pioniers en geheel op zichzelf was aangewezen om de klus te klaren.
Wanneer je besluit om die kant op te gaan moet je niet alleen over een behoorlijke dosis moed beschikken maar ook behoorlijk wat ervaring hebben in het rijden met een vrachtwagen onder moeilijke omstandigheden. Je moet met kennis van zaken bergen op en af kunnen rijden zowel zomers als 's winters. Het beschikken over dergelijke ervaring kan zomaar het verschil maken tussen leven en dood.
Han had voor zijn eerste rit naar het Midden Oosten al jaren ervaring opgedaan in de Ardennen (in die tijd reed je daar alles nog binnendoor) en hij had ook al twee en een half jaar op Scandinavië gereden, dus kon buigen op aardig wat ervaring maar toch bleef het een hachelijke onderneming .
Er waren in die tijd wel meer transport bedrijven die de gok waagden en voor sommige was het zelfs de laatste strohalm waar men zich vertwijfeld aan vast greep om de noodlijdende zaak te redden met alle gevolgen vandien.
Het was niet voldoende om de reis daarheen aan te nemen tegen een vette vrachtprijs. Men moest buiten een in goede staat verkerende truck ook en vooral over een prima chauffeur beschikken, één die niet gelijk naast zijn wagen stond te janken wanneer het even niet meeliep.
Vergeet niet dat de communicatie middelen toentertijd praktisch nul waren vergeleken met nu. Je ging op stap met het hele spulletje, nam afscheid van thuis, je baas en vervolgens was je geheel op je zelf aangewezen, iets wat men zich nu nauwelijks kan voorstellen!
Han vertelde hoe dat ging. Eerst reed hij 's maandags naar het laadadres in Hillegom Middle East Forwarding. Deze hadden achter een tankstation een grote parkeerplaats waar een aantal trailers voor het Midden Oosten klaar stonden die van de ferry afkomstig waren uit Engeland. Je kon er daar één uit zoeken, ofschoon je soms werd verplicht die trailer mee te nemen die er het langste stond, daar reed hij dan mee naar Oostzaan naar het transport bedrijf Trado BV om daar voordat hij op pad ging, alles nog eens na te lopen of er eventueel nog iets aan gerepareerd moest worden.
Dinsdag avond,na het eten, werd er afscheid genomen en ging hij met zijn Volvo F 88 en de Engelse trailer op pad en Vrijdagmiddag stond hij 2750 km verder, op de Londra camping in Istanbul.
Ja Heren daar in Brussel!, ik begrijp dat jullie daar niets van snappen, maar er is wel meer wat jullie niet snappen of willen begrijpen dus laten we het daar maar even niet over hebben.
Op de Londra camping even een potje bier en wat recht trekken. Daarna Zondag weer rijden naar Ankara, dat was ongeveer 425 km oftewel 6 uur rijden onder normale omstandigheden want het weer speelde daarin natuurlijk een belangrijke rol.
Op dat stuk tussen Istanbul en Ankara bevond zich een verraderlijke afdaling op de hoogte van het plaatsje Bolu! Han vertelde dat het een levensgevaarlijke afdaling was die al menigeen in het ongeluk had gestort . Die afdaling was zo verraderlijk omdat, wanneer je daar voor het eerst kwam makkelijk op het verkeerde been werd gezet. Er stond een waarschuwingsbord voor een afdaling van 14 procent, waar je dan rekening mee hield. Die afdaling was iets meer dan een kilometer lang en dan ging de weg weer een stuk omhoog wat de indruk wekte dat je de afdaling achter de rug had. Maar wanneer je dat stukje omhoog had gehad, kwam daar pas de echte afdaling achteraan die van 14 procent en die was nog eens 7 km lang,
. en daar stond geen bord met een waarschuwing!. Wanneer je dat dan niet op tijd in de gaten had en je met 23 ton naar beneden kwam rollen, en dientengevolgen te laat door had dat je al eerder terug had moeten schakelen of eerder had moeten remmen, betekende dat in vele gevallen een dodelijk ongeluk! Nee !mannen er was toen nog geen spraken van een retarder of een werkelijk goed functionerende motorrem. Met 14 procent en een totaal gewicht van ruim 45 ton ben je gewoon uitgeluld! .
En dat overkwam een kennis van Han, die stortte daar naar beneden en liet daarbij het leven. Dat was een 19 jarige Hollandse jongen, één met te weinig ervaring en te veel haast!. Zijn wagen heeft daar een paar maanden gelegen bewaakt door een mannetje. Je werd er elke keer weer op een onaangename manier aan herinnerd wanneer je daar langs reed. Han vertelde me dat dit voor hem meteen een aanleiding was om zodra hij weer thuis was te gaan trouwen. Hij wilde zijn vrouwtje niet de dupe laten worden, wanneer hem iets zou overkomen en wilde haar verzorgd achter laten. Eigenlijk te gek voor woorden maar zo werd er in die tijd door hem over gedacht.
Oké de reis ging verder van Ankara naar Aksaray en vandaar over het Taurus gebergte naar Adana, om vervolgens via Iskenderun naar de grensplaats Silvegozu-Bab el Hawa te rijden, dat was de grens tussen Turkije en Syrië. Vandaar ging het door naar Damascus, daar bevond zich een steunpunt welke over een telex en telefoon beschikte en kon je meteen wat op adem komen. Daarvandaan weer door naar Syrische Jordaanse grens Ramtha-Dera.
Daar moest je een visum laten maken voor Arabië dat werd voor je gedaan in Amman. Dat kostte meestal een middag dus ging je de volgende dag pas weer verder,dat moest vanaf daar in konvooi met meerdere wagens en onder militaire begeleiding. Je reed dan over de zogenoemde Kings high way tot halverwege Jordanië, want dan werd er gestopt voor het middag gebed en dat was voor mij vertelde Han, reden genoeg om door te rijden zonder begeleiding. Ik hoefde niet zo nodig op dat kleedje richting Mekka te knielen en omdat ik daar als eerste weer ging rijden was ik ook als eerste aan de Arabische grens (Halet Amar).
Daar werd aan de Arabische kant elke kist of doos die je vervoerde binnenste buiten gekeerd om te kijken of je misschien alcohol of porno het land binnen wilde smokkelen. Maar de chauffeurs hadden voor die tijd al lang en breed alle alcohol die er nog was opgedronken, omdat ze wisten dat het verboden was om dit in te voeren. Dat had al tot menig feestje midden in de woestijn geleid wist Han uit eigen ervaring mede te delen. Na die controle mocht je weer verder (als de papieren in orde waren bevonden) naar de volgende tussen stop dat was Toboek. Daar bevonden zich een paar Engelse kampen waar we lekker konden eten, douchen en opnieuw recht konden trekken. We hadden zelfs een speciale kaart gekregen waarmee we in hun kantines mochten komen. Deze Engelsen maakten daar zelf hun eigen sterke drank van appelen en peren. Niet te zuipen wist Han, maar dat was het enige wat je daar aan alcohol kon krijgen, dus dan keek je niet zo nauw nietwaar!. Na deze tussen stop weer door naar Djedda, de haven plaats aan de Rode Zee, om daar te lossen, maar het kon ook zijn dat je naar Ar riyad moest en dat was weer een heel andere weg. Of door naar het plaatsje Damman aan de Perzische golf, ik moest zelfs eens naar het plaatsje Khamis Musayt, vlak aan de grens met Yemen maar daar kon ik niet komen, dus overgeladen op Arab trucks.
Ik vroeg Han hoe dat nou eigenlijk ging aan die grenzen en of ze daar moeilijk waren.
Dat was verschillend, maar wat in de eerste plaats belangrijk was, dat je verschillende talen kon spreken, dat werd vaak gewaardeerd en je kon er op meerdere manieren profijt van hebben. Aan de grens vroeg ik wel eens naar de hoogste officier en in het Frans vroeg ik deze dan of hij me wilde helpen. De man was dan trots dat hij zijn talenkennis ten toon kon spreiden en loodste mij dan langs alle noodzakelijke loketten en gaf daar zelf de stempels. Je moest natuurlijk creatief denken en handelen op zulke reizen wilde je deze tenminste met succes afronden. Je moest je ook nooit schamen om naar een collega toe te stappen om hem te vragen of hij je wilde helpen aan zo'n vreemde grens. Ik zelf heb op die manier al tientallen collega's geholpen . Maar ik heb onderweg ook jongens stil zien staan die angst hadden om door te rijden bijvoorbeeld bij dichte sneeuwval. Ik reed dan wel door omdat ik een goede achtergrond had met mijn winter ervaring in Scandinavië en zodoende kon ik redelijk goed inschatten of ik kon rijden of niet. Toen ik een week later terug kwam op die plek, zaten die jongens daar nog steeds. Ik deed de verbaasde jongens de vriendelijke groeten en reed weer rustig door naar waar ik onderweg was .
Kijk op die manier zijn er diverse transport bedrijven failliet gegaan. Buiten de ongelukken die er gebeurde, want die waren voor een kleine ondernemer vaak ook al voldoende om failliet te gaan. Er zijn er toen tientallen gesneuveld door onkunde, verkeerde inschattingen, slecht personeel en
vul het zelf maar in.
En wat betreft de wegen, wat kan je daar over zeggen?
Dat varieerde van goed tot zeer slecht . Op sommige plaatsen werd de weg aangegeven door olie vaten, weer andere wegen liepen honderden kilometers practisch recht langs een olie leiding die daar in de woestijn lag. We herkenden aan de kleur van het zand waar zich de zachte plekken bevonden, die waren donker bruin en dat betekende dat het daar zacht en mul zand betrof en geloof me wanneer je met je trailer daar in wegzakte viel het niet mee om daar weer uit los te komen. Dat is wel iets anders dan een Parijs Dakar race! Daar beschikte je niet over een reparatie team, een volgwagen of een helikopter die wel even hulp kon regelen. Nee wanneer jou iets overkwam was je aan de heidenen overgeleverd. Een weggezakte trailer met 23 ton weer aan het rollen te krijgen, is wel even iets anders dan zo'n race monster met honderden PK's los te laten trekken door een ander race monster met honderden PK's, dat is natuurlijk appelen met peren vergelijken, maar het geeft toch wel even fijntjes aan welke chauffeurs nu eigenlijk de echte helden zijn.
Hoe staat het met je technisch kennis en heb je daar onderweg plezier van gehad?
Het is belangrijk wanneer je zo'n reis maakt dat je over voldoende technische kennis beschikt zodat je de kleine reparaties onderweg zelf kunt uit voeren. Je hebt namelijk niet de mogelijkheid om een monteur te bellen. Je had sowieso geen telefoon en je stond soms in de middle of nowhere. Dan moest je maar zien dat je je eigen reet wist te redden, maar ook wanneer je een collega onderweg stuk zag staan kon je het niet maken om zo maar door te rijden. De collegialiteit van TIR chauffeurs is erg groot, dat bestaat bij ons in West Europa al jaren niet meer. Wanneer je in het Westen langs de Autobaan stil staat moet je oppassen dat je eigen collega's de vouw niet uit je broek rijden, dat hoef ik jou niet te vertellen.
Ik heb meerdere malen mijn collega's geholpen onderweg. Ik heb eens een Duitser midden in de woestijn geholpen, die stond met een gebroken inspuit leiding en ik had een compleet setje bij me die ik er voor hem op sleutelde. De man bedankte mij met tranen in zijn ogen. Dat zijn de leuke dingen die je onder weg kunt meemaken.
Ik heb onderweg zelfs eens een wiellager gewisseld. Die gerepareerde trailer toen eerst weggebracht, toen het wiellager er weer afgehaald en daarna met de enkele truck en het wissellager weer terug naar mijn eigen trailer waar ik het wiellager tijdelijk van had geleend en vervolgens het lager daar weer op terug gezet en rijden maar weer. Het klinkt ongelofelijk maar zulke dingen gebeurden, met andere woorden, wanneer je van alle markten thuis was had je op zulke reizen de beste kaarten in handen. De eerste twee reizen heb ik met Jan Harkema gereden en de derde met Ron Kalf. (achter elkaar aan gereden) en daarna heb ik mijn reizen naar het Midden Oosten alleen gemaakt en eerlijk gezegd heb ik die met nog meer plezier gereden. Ik ben van huis uit nou eenmaal een 'einzelgänger' en kan er erg goed tegen om alleen te zijn. Ik maakte onderweg overal waar ik kwam makkelijk vrienden en dat kwam me later weer goed van pas. Ik schoof ook zo maar aan bij een kring thee drinkende Arabieren en die waarderen dat ook nog dat kan ik je verzekeren. Ook dat is belangrijk, dat je onderweg makkelijk vrienden maakt. Ik weet wel zoiets kan je niet leren dat moet gewoon in je zitten, maar ik ben er gelukkig zo één en daar heb ik mijn leven lang al plezier van
en nog!
Wat betreft gevaarlijke situaties, heb je daar vaak mee te maken gehad, vroeg ik Han.
Nee, ik heb daar weinig last van gehad. Ook diefstal komt daar niet zo veel voor als bij ons in het Westen. Ik heb een keer twee lifters mee genomen in Turkije. Ik had mijn portemonnee naast me liggen toen ik zonder erg naar die plek keek merkte ik dat hij weg was. De lifter had hem vast op de grond geschoven met het plan hem bij het uitstappen mee te pikken. Ik werd behoorlijk kwaad en meldde dat ik regelrecht naar de politie zou rijden om ze daar af te leveren. Daar waren ze bang voor en ik kreeg te horen dat het een vergissing was. Ik heb ze er gelijk uit gegooid, maar verder kan ik me niets herinneren op dat gebied.
Zou je ooit nog eens zo'n reis willen maken vroeg ik hem.
Ja, zo'n reis zou ik graag nog eens maken, maar dan in een camper en op mijn gemak met mijn vrouw en nu ik het toch over mijn vrouw heb moet ik je dit ook nog even vertellen. Je hebt verschillende soorten vrachtwagen chauffeurs dat hoef ik jou niet te vertellen, maar een echtgenote zijn van een internationale vrachtwagen chauffeur is minstens zo zwaar als zijn beroep. Ze draait vaak overal alleen voor op en gaat door weer en wind op stap met de kinderen naar school, zwemmen, naar sport , doet de boodschappen en zit elke avond alleen thuis. Daarbij houdt ze ook nog van jou en geeft je de nodige aandacht wanneer je weer thuis bent. Wanneer ik die artiesten zo op de TV hoor praten over dat ze zo keihard moeten werken, dan zouden die eens een weekje mee moeten draaien in zo'n truckers gezin, dan kunnen ze daarna hun idee over keihard werken een paar tandjes bijstellen.
Had je die ervaringen op het Midden Oosten willen missen ?
Nee voor geen goud, het is een onmisbaar deel van mijn leven geworden waar ik met veel plezier en soms zelfs met wat weemoed aan terug denk, ik had het voor niets willen missen. Gelukkig heb ik een vrouw die er altijd goed tegen kon, want dat is wel een vereiste wanneer je je aan zulke reizen waagt . Ze is zelfs een reis mee geweest naar het Midden Oosten en ik heb haar alles uitgebreid laten zien en er ook de tijd voor genomen dat had ze zeker verdiend.
Bovendien delen we nu samen een dierbare herinnering. Sommige dingen kan je een ander niet zo makkelijk uitleggen die moet je ze laten meebeleven, om het ze te laten begrijpen en te voelen. En zo'n prachtige ervaring delen mijn vrouw en ik en dat behoort ook tot de toegevoegde waarde van het beroep.
Tot slot nog deze vraag, wanneer je alles nog eens over zou kunnen doen zou je dan weer voor het zelfde kiezen?
Han antwoordt zonder nadenken
. Absoluut !
Oké Han bedankt voor deze unieke bijdrage.
.